วิธีคำนวณกำไร-ขาดทุนจากหุ้น: คู่มือฉบับละเอียดครบทุกค่าใช้จ่ายที่ต้องรู้

ซื้อหุ้นแล้วได้กำไรจริงเท่าไหร่?

หลายคนคิดว่ากำไรจากหุ้น = ราคาขาย - ราคาซื้อ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ยังมี ค่าใช้จ่ายแฝง หลายรายการที่ต้องคิดรวมด้วย ถ้าไม่เข้าใจค่าใช้จ่ายเหล่านี้ คุณอาจคิดว่าได้กำไร แต่สุดท้ายกลับขาดทุนก็ได้

บทความนี้จะอธิบายค่าใช้จ่ายทุกรายการที่เกี่ยวข้องกับการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ไทย พร้อมตัวอย่างการคำนวณจริงหลายกรณี เพื่อให้คุณเข้าใจตัวเลขกำไร-ขาดทุนที่แท้จริง

---

ค่าใช้จ่ายในการซื้อขายหุ้น

ทุกครั้งที่ซื้อหรือขายหุ้นในตลาด SET จะมีค่าใช้จ่าย 3 รายการหลักที่ถูกคิดโดยอัตโนมัติ:

1. ค่าคอมมิสชั่น (Brokerage Commission)

ค่าคอมมิสชั่นคือค่าตอบแทนที่โบรกเกอร์เรียกเก็บสำหรับการให้บริการเป็นตัวกลางซื้อขายหุ้น ถูกเก็บ ทั้งตอนซื้อและตอนขาย คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของมูลค่าการซื้อขาย

ช่องทางการซื้อขาย	อัตราค่าคอมทั่วไป
ซื้อขายผ่านแอป/เว็บ (Internet Trading)	0.10% - 0.15%
ซื้อขายผ่านมาร์เก็ตติ้ง (Phone Trading)	0.20% - 0.25%

จุดสำคัญที่ต้องรู้: ค่าคอมมิสชั่นขั้นต่ำมักอยู่ที่ 50 บาทต่อครั้ง ไม่ว่ามูลค่าการซื้อขายจะน้อยแค่ไหน ตัวอย่างเช่น ถ้าคุณซื้อหุ้นมูลค่า 3,000 บาท ค่าคอม 0.15% จะเท่ากับ 4.50 บาท แต่โบรกเกอร์จะเก็บขั้นต่ำ 50 บาท ซึ่งเท่ากับ 1.67% ของมูลค่า ดังนั้นการซื้อหุ้นจำนวนน้อยมากจะเสียค่าธรรมเนียมเป็นสัดส่วนที่สูง

2. ค่าธรรมเนียมตลาด (Trading Fee + Clearing Fee)

ค่าธรรมเนียมนี้ประกอบด้วย 2 ส่วน:

• ค่าธรรมเนียมการซื้อขาย (Trading Fee) -- ตลาดหลักทรัพย์เก็บ 0.005% ของมูลค่าซื้อขาย
• ค่าธรรมเนียมการชำระราคา (Clearing Fee) -- สำนักหักบัญชีเก็บ 0.001% ของมูลค่าซื้อขาย

รวมค่าธรรมเนียมตลาดทั้งหมด = 0.006% (โดยทั่วไปรวมอยู่ในค่าคอมมิสชั่นแล้ว)

3. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)

VAT คิด 7% ของค่าคอมมิสชั่นและค่าธรรมเนียมตลาด (ไม่ใช่ 7% ของมูลค่าหุ้น) ตัวอย่างเช่น ค่าคอม 100 บาท จะมี VAT = 7 บาท ไม่ใช่คิดจากมูลค่าหุ้นแสนบาท

---

สูตรคำนวณกำไร-ขาดทุนสุทธิ

สูตรที่ใช้คำนวณคือ:

กำไร/ขาดทุนสุทธิ = เงินที่ได้จากการขาย - ต้นทุนรวมตอนซื้อ

โดยที่:

• ต้นทุนรวมตอนซื้อ = มูลค่าซื้อ + ค่าคอมซื้อ + VAT ตอนซื้อ
• เงินที่ได้จากการขาย = มูลค่าขาย - ค่าคอมขาย - VAT ตอนขาย

หรือเขียนรวมเป็น:

กำไรสุทธิ = (ราคาขาย - ราคาซื้อ) x จำนวนหุ้น - ค่าคอมซื้อ - ค่าคอมขาย - VAT ทั้งหมด

---

ตัวอย่างการคำนวณ: กรณีได้กำไร

สมมติฐาน:

• ซื้อหุ้น ABC จำนวน 1,000 หุ้น ที่ราคา 25 บาทต่อหุ้น
• ขายหุ้น ABC ที่ราคา 28 บาทต่อหุ้น
• ค่าคอมมิสชั่น 0.15% (ซื้อขายผ่านแอป)

การคำนวณตอนซื้อ:

• มูลค่าซื้อ = 1,000 x 25 = 25,000 บาท
• ค่าคอม = 25,000 x 0.15% = 37.50 บาท แต่เนื่องจากต่ำกว่าขั้นต่ำ จึงปัดเป็น 50 บาท
• VAT = 50 x 7% = 3.50 บาท
• ต้นทุนรวม = 25,000 + 50 + 3.50 = 25,053.50 บาท

การคำนวณตอนขาย:

• มูลค่าขาย = 1,000 x 28 = 28,000 บาท
• ค่าคอม = 28,000 x 0.15% = 42 บาท แต่เนื่องจากต่ำกว่าขั้นต่ำ จึงปัดเป็น 50 บาท
• VAT = 50 x 7% = 3.50 บาท
• เงินที่ได้รับจริง = 28,000 - 50 - 3.50 = 27,946.50 บาท

ผลลัพธ์:

• กำไรสุทธิ = 27,946.50 - 25,053.50 = 2,893 บาท
• กำไรก่อนหักค่าใช้จ่าย = 3,000 บาท
• ค่าใช้จ่ายรวม = 107 บาท (คิดเป็น 3.57% ของกำไร)
• ผลตอบแทนสุทธิ = 2,893 / 25,053.50 = 11.55%

---

ตัวอย่างการคำนวณ: กรณีคิดว่ากำไรแต่จริงๆ ขาดทุน

กรณีนี้สำคัญมากสำหรับมือใหม่ที่ซื้อขายจำนวนน้อย:

สมมติฐาน:

• ซื้อหุ้น DEF จำนวน 100 หุ้น ที่ราคา 30 บาทต่อหุ้น
• ขายหุ้น DEF ที่ราคา 31 บาทต่อหุ้น (ราคาขึ้นมา 1 บาท)
• ค่าคอมมิสชั่น 0.15%

การคำนวณ:

• มูลค่าซื้อ = 100 x 30 = 3,000 บาท

• ค่าคอมซื้อ = 3,000 x 0.15% = 4.50 บาท ปัดเป็นขั้นต่ำ 50 บาท

• VAT ซื้อ = 50 x 7% = 3.50 บาท

• มูลค่าขาย = 100 x 31 = 3,100 บาท

• ค่าคอมขาย = 3,100 x 0.15% = 4.65 บาท ปัดเป็นขั้นต่ำ 50 บาท

• VAT ขาย = 50 x 7% = 3.50 บาท

ผลลัพธ์:

• กำไรก่อนหักค่าใช้จ่าย = 3,100 - 3,000 = 100 บาท
• ค่าใช้จ่ายรวม = 50 + 3.50 + 50 + 3.50 = 107 บาท
• ขาดทุนสุทธิ = 100 - 107 = -7 บาท

แม้ราคาหุ้นจะขึ้นมา 3.33% แต่เพราะซื้อจำนวนน้อยจนโดนค่าคอมขั้นต่ำ ผลลัพธ์คือ ขาดทุน นี่คือเหตุผลที่การซื้อหุ้นจำนวนน้อยมากจะเสียเปรียบเรื่องค่าธรรมเนียม

---

ตัวอย่างการคำนวณ: กรณีมูลค่าสูง

สมมติฐาน:

• ซื้อหุ้น GHI จำนวน 5,000 หุ้น ที่ราคา 50 บาทต่อหุ้น
• ขายหุ้น GHI ที่ราคา 55 บาทต่อหุ้น
• ค่าคอมมิสชั่น 0.15%

การคำนวณ:

• มูลค่าซื้อ = 5,000 x 50 = 250,000 บาท

• ค่าคอมซื้อ = 250,000 x 0.15% = 375 บาท (สูงกว่าขั้นต่ำ ใช้ค่าจริง)

• VAT ซื้อ = 375 x 7% = 26.25 บาท

• มูลค่าขาย = 5,000 x 55 = 275,000 บาท

• ค่าคอมขาย = 275,000 x 0.15% = 412.50 บาท

• VAT ขาย = 412.50 x 7% = 28.88 บาท

ผลลัพธ์:

• กำไรก่อนหักค่าใช้จ่าย = 275,000 - 250,000 = 25,000 บาท
• ค่าใช้จ่ายรวม = 375 + 26.25 + 412.50 + 28.88 = 842.63 บาท
• กำไรสุทธิ = 25,000 - 842.63 = 24,157.37 บาท
• ค่าใช้จ่ายคิดเป็นเพียง 3.37% ของกำไร

สังเกตว่าเมื่อมูลค่าการซื้อขายสูงขึ้น สัดส่วนค่าใช้จ่ายต่อกำไรจะลดลง ทำให้การลงทุนคุ้มค่ากว่าการซื้อจำนวนน้อย

---

จุดคุ้มทุน (Break-Even Point) คำนวณอย่างไร

การรู้จุดคุ้มทุนจะช่วยให้คุณรู้ว่าราคาหุ้นต้องขึ้นอย่างน้อยเท่าไหร่ถึงจะไม่ขาดทุน:

จุดคุ้มทุน = ราคาซื้อ + (ค่าใช้จ่ายรวมทั้งซื้อและขาย / จำนวนหุ้น)

ตัวอย่าง:

• ซื้อหุ้น 1,000 หุ้นที่ 25 บาท (มูลค่า 25,000 บาท)
• ค่าคอมซื้อ = 50 บาท (ขั้นต่ำ) + VAT 3.50 = 53.50 บาท
• ค่าคอมขาย (ประมาณ) = 50 บาท (ขั้นต่ำ) + VAT 3.50 = 53.50 บาท
• ค่าใช้จ่ายรวม = 107 บาท
• จุดคุ้มทุน = 25 + (107 / 1,000) = 25.107 บาท

ราคาหุ้นต้องขึ้นอย่างน้อย 0.107 บาท (0.43%) ถึงจะเริ่มได้กำไร

แต่ถ้าซื้อแค่ 100 หุ้นที่ 25 บาท (มูลค่า 2,500 บาท):

• ค่าใช้จ่ายรวม = 107 บาท (เท่าเดิม เพราะโดนค่าคอมขั้นต่ำทั้งคู่)
• จุดคุ้มทุน = 25 + (107 / 100) = 26.07 บาท

ราคาหุ้นต้องขึ้นถึง 4.28% ถึงจะเริ่มได้กำไร ซึ่งถือว่าสูงมาก

---

ภาษีจากการลงทุนหุ้น

กำไรจากการขายหุ้น (Capital Gain)

สำหรับนักลงทุนบุคคลธรรมดาที่ซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET และ mai) ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้ จากกำไรที่ได้จากการขายหุ้น นี่เป็นสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่สำคัญมากที่รัฐบาลให้เพื่อส่งเสริมการลงทุนในตลาดทุน

ข้อยกเว้นที่ต้องระวัง:

• กรณีนิติบุคคลต้องนำกำไรจากการขายหุ้นไปรวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
• กรณีซื้อขายหุ้นต่างประเทศ อาจต้องเสียภาษีตามกฎหมายของประเทศนั้น

เงินปันผล (Dividend)

เงินปันผลถูก หักภาษี ณ ที่จ่าย 10% ก่อนเข้าบัญชี เช่น ถ้าบริษัทประกาศจ่ายปันผล 1 บาทต่อหุ้น คุณมี 1,000 หุ้น จะได้ปันผล 1,000 บาท แต่ถูกหักภาษี 100 บาท เข้าบัญชีจริง 900 บาท

รายการ	อัตราภาษี	หมายเหตุ
กำไรจากขายหุ้น	ไม่เสียภาษี	เฉพาะบุคคลธรรมดาที่ซื้อขายในตลาด SET
เงินปันผล	หัก ณ ที่จ่าย 10%	สามารถเลือกวิธีเสียภาษีได้

ทางเลือกในการเสียภาษีเงินปันผล

สำหรับเงินปันผล คุณมี 2 ทางเลือก:

ทางเลือกที่ 1: หักภาษี ณ ที่จ่าย 10% แล้วจบ (Final Tax)

• ให้โบรกเกอร์หักภาษี 10% แล้วไม่ต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี
• เหมาะกับ: คนที่มีรายได้สูง (อัตราภาษีเงินได้มากกว่า 10%) เพราะจ่ายภาษีน้อยกว่าการนำไปรวมคำนวณ

ทางเลือกที่ 2: นำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้ประจำปี พร้อมเครดิตภาษี

• นำเงินปันผลไปรวมเป็นรายได้ คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า แล้วขอเครดิตภาษีเงินปันผลคืน
• เหมาะกับ: คนที่มีรายได้ไม่สูงมาก (อัตราภาษีเงินได้ต่ำกว่า 10%) เพราะอาจได้คืนภาษี
• การคำนวณเครดิตภาษีค่อนข้างซับซ้อน ต้องดูอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลของบริษัทที่จ่ายปันผลด้วย

คำแนะนำ: ถ้ารายได้ต่อปีไม่เกิน 500,000 บาท ลองคำนวณดูว่าทางเลือกที่ 2 จะได้คืนภาษีหรือไม่ แต่ถ้าไม่แน่ใจ ทางเลือกที่ 1 เป็นวิธีที่ง่ายและปลอดภัยที่สุด

---

T+2 คืออะไร? เงินเข้าบัญชีเมื่อไหร่?

เมื่อคุณขายหุ้น เงินจะ ไม่เข้าบัญชีทันที ตลาดหลักทรัพย์ไทยใช้ระบบ T+2 (Trade Date + 2 วันทำการ) ในการชำระราคา

• T (Trade Date) -- วันที่คำสั่งขายสำเร็จ
• T+1 -- วันทำการถัดไป (ระบบกำลังดำเนินการชำระราคา)
• T+2 -- เงินชำระเข้าบัญชีธนาคารของคุณ

ตัวอย่างการนับ T+2:

วันที่ขายหุ้น	วันที่เงินเข้าบัญชี	หมายเหตุ
วันจันทร์	วันพุธ	นับ 2 วันทำการปกติ
วันอังคาร	วันพฤหัสบดี	นับ 2 วันทำการปกติ
วันพุธ	วันศุกร์	นับ 2 วันทำการปกติ
วันพฤหัสบดี	วันจันทร์ (สัปดาห์ถัดไป)	ข้ามเสาร์-อาทิตย์
วันศุกร์	วันอังคาร (สัปดาห์ถัดไป)	ข้ามเสาร์-อาทิตย์

สิ่งที่ต้องระวัง:

• วันหยุดนักขัตฤกษ์ ไม่นับเป็นวันทำการ ดังนั้นถ้ามีวันหยุดคั่น เงินจะเข้าช้ากว่าปกติ
• ในกรณีที่ใช้บัญชีแบบ Cash Balance เงินจะกลับมาเป็นวงเงินซื้อได้ทันทีหลังขาย (ไม่ต้องรอ T+2)
• T+2 เป็นมาตรฐานสากลที่ใช้ในตลาดหุ้นทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทย

---

Lot Size คืออะไร?

ในตลาดหุ้นไทย การซื้อขายหุ้นต้องเป็นจำนวนที่หารด้วย 100 ลงตัว โดย 1 Lot = 100 หุ้น

ซื้อได้: 100, 200, 300, 500, 1,000 หุ้น (เป็น Lot เต็ม)

ซื้อไม่ได้ในกระดานปกติ: 50, 150, 250 หุ้น (ไม่เป็น Lot เต็ม)

กระดาน Odd Lot

สำหรับการซื้อขายหุ้นที่ไม่ถึง 100 หุ้น หรือไม่เป็น Lot เต็ม ต้องซื้อขายใน กระดาน Odd Lot ซึ่งมีข้อแตกต่างจากกระดานปกติ:

• สภาพคล่องต่ำกว่ามาก เพราะมีผู้ซื้อขายน้อย
• ราคาอาจต่างจากกระดานปกติ มักได้ราคาที่ด้อยกว่า
• ใช้สำหรับกรณีที่ได้หุ้นไม่เต็ม Lot จากการ Split หุ้น หรือจากสิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุน

Tick Size (ช่วงราคาขั้นต่ำ)

นอกจาก Lot Size แล้ว ตลาด SET ยังกำหนด Tick Size หรือช่วงราคาขั้นต่ำที่ราคาหุ้นสามารถเปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งแตกต่างกันตามระดับราคาหุ้น:

ช่วงราคาหุ้น	Tick Size
น้อยกว่า 2 บาท	0.01 บาท
2 - 5 บาท	0.02 บาท
5 - 10 บาท	0.05 บาท
10 - 25 บาท	0.10 บาท
25 - 100 บาท	0.25 บาท
100 - 200 บาท	0.50 บาท
200 - 400 บาท	1.00 บาท
400 - 800 บาท	2.00 บาท
มากกว่า 800 บาท	4.00 บาท

Tick Size มีผลต่อการคำนวณกำไรด้วย เช่น หุ้นราคา 50 บาท (Tick Size = 0.25 บาท) ราคาจะขึ้นลงครั้งละ 0.25 บาท หรือ 0.50% ต่อ Tick

---

เงินขั้นต่ำที่ต้องมีเพื่อเริ่มลงทุน

ไม่มีกฎหมายกำหนดว่าต้องมีเงินขั้นต่ำเท่าไหร่ถึงจะลงทุนได้ แต่ในทางปฏิบัติ มูลค่าขั้นต่ำขึ้นอยู่กับราคาหุ้นที่ต้องการซื้อ:

ระดับราคาหุ้น	เงินที่ต้องใช้ (100 หุ้น)	ตัวอย่างหุ้น
หุ้นราคาต่ำ 2-5 บาท	200 - 500 บาท	หุ้นขนาดเล็ก หุ้นเก็งกำไร
หุ้นราคากลาง 20-50 บาท	2,000 - 5,000 บาท	หุ้นทั่วไปหลายตัว
หุ้นราคาสูง 100-200 บาท	10,000 - 20,000 บาท	หุ้นขนาดใหญ่บางตัว
หุ้นราคาสูงมาก 500+ บาท	50,000+ บาท	หุ้น Blue Chip บางตัว

ควรเริ่มต้นด้วยเงินเท่าไหร่?

คำแนะนำสำหรับมือใหม่: เริ่มต้นด้วยเงิน 5,000-10,000 บาท ก็เพียงพอสำหรับการเรียนรู้ เหตุผลคือ:

• ซื้อหุ้นราคากลางได้ 1-2 ตัว พอที่จะเรียนรู้กระบวนการซื้อขายจริง
• ถ้าขาดทุน ก็ไม่เจ็บตัวมาก ถือเป็นค่าเรียน
• มีเงินเพียงพอที่ค่าคอมขั้นต่ำจะไม่เป็นสัดส่วนที่สูงเกินไป

สิ่งที่ต้องระวัง: อย่าใช้เงินที่จำเป็นในชีวิตประจำวันมาลงทุน ใช้เฉพาะ เงินเย็น ที่ถ้าขาดทุนหมดก็ไม่กระทบต่อการใช้ชีวิต

---

สูตรคำนวณผลตอบแทนที่ควรรู้

ผลตอบแทนจากราคาหุ้น (Capital Gain Yield)

(ราคาขาย - ราคาซื้อ) / ราคาซื้อ x 100%

ตัวอย่าง: ซื้อที่ 25 บาท ขายที่ 28 บาท = (28-25)/25 x 100% = 12%

ผลตอบแทนจากเงินปันผล (Dividend Yield)

เงินปันผลต่อหุ้น / ราคาหุ้น x 100%

ตัวอย่าง: หุ้นราคา 100 บาท จ่ายปันผล 5 บาท = 5/100 x 100% = 5%

ผลตอบแทนรวม (Total Return)

Capital Gain Yield + Dividend Yield

ตัวอย่าง: หุ้นราคาขึ้น 12% + ปันผล 5% = ผลตอบแทนรวม 17% (ก่อนหักค่าใช้จ่ายและภาษี)

---

สรุป: สิ่งที่ต้องจำ

รายการ	รายละเอียด
ค่าคอมมิสชั่น	0.10%-0.15% (แอป) ขั้นต่ำ 50 บาท เก็บทั้งซื้อและขาย
ค่าธรรมเนียมตลาด	0.006% (รวมในค่าคอมแล้ว)
VAT	7% ของค่าคอมและค่าธรรมเนียม
ภาษีกำไรจากขาย	ไม่เสียภาษี (บุคคลธรรมดา)
ภาษีเงินปันผล	หัก ณ ที่จ่าย 10%
การชำระเงิน	T+2 (2 วันทำการ)
ซื้อขั้นต่ำ	100 หุ้น (1 Lot)

เคล็ดลับสำคัญ: ก่อนซื้อหุ้นทุกครั้ง ให้คำนวณจุดคุ้มทุนก่อนเสมอ ยิ่งซื้อจำนวนน้อย ราคาต้องขึ้นมากกว่าถึงจะได้กำไรจริง การเข้าใจต้นทุนที่แท้จริงของการซื้อขายหุ้นจะช่วยให้คุณวางแผนการลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพและลดโอกาสขาดทุนจากค่าธรรมเนียมที่มองไม่เห็น

---

คำเตือน: การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไขผลตอบแทน และความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน ผลการดำเนินงานในอดีตไม่ได้เป็นสิ่งยืนยันถึงผลการดำเนินงานในอนาคต

---

เริ่มต้นลงทุนอย่างมั่นใจกับ HoonHub

HoonHub ช่วยให้คุณติดตามพอร์ตหุ้น วิเคราะห์ข้อมูลบริษัท และเรียนรู้การลงทุนผ่านบทเรียนและแบบทดสอบ ดาวน์โหลดแอปฟรีบน App Store วันนี้